Moğol hâkimiyetinin sona ermesinin ardından Anadolu'da ortaya çıkan Eretna Devleti, güçlü idari yapısı ve denge siyasetiyle XIV. yüzyılın en dikkat çekici Türk devletlerinden biri oldu.
Eretna Devleti, İlhanlı hâkimiyetinin çözülmesiyle Orta Anadolu'da ortaya çıkan en dikkat çekici siyasi yapılardan biridir. Kuruluşundan Kadı Burhaneddin dönemine uzanan süreçte devletin yönetim anlayışı, ekonomik yapısı ve tarihsel etkileri ayrıntılı biçimde ele alınmaktadır.
Kösedağ Savaşı'nın ardından Anadolu'nun siyasi dengesi köklü biçimde değişti. İlhanlı Moğolları, Anadolu Selçuklu Devleti ve giderek güçlenen Türkmen beyleri arasında şekillenen iktidar mücadelesi, yalnızca XIII. yüzyılı değil, Osmanlı Devleti'nin doğuşunu hazırlayan süreci de etkiledi.
1243 sonrasında Anadolu Selçuklu Devleti, yalnızca siyasi bağımsızlığını değil, ekonomik gücünü de önemli ölçüde kaybetti. Moğol vergi politikaları, ağır haraç yükü, ticaret yollarındaki değişim ve üretimde yaşanan gerileme, Anadolu'nun ekonomik yapısını uzun yıllar etkileyecek bir dönüşüm sürecini başlattı.
1243 Kösedağ Savaşı'nın ardından Anadolu Selçuklu Devleti, İlhanlı hâkimiyeti altında yeni bir yönetim modeline geçti. İlhanlı valileri, askerî garnizonlar, mali denetim ve Selçuklu bürokrasisinin birlikte işlediği bu sistem, Anadolu'nun siyasi yapısını köklü biçimde değiştirdi.
Kösedağ Savaşı'nın ardından Anadolu Selçuklu Devleti'nin İlhanlı Devleti'ne bağlı bir vassal yapıya dönüşmesi, Anadolu'nun siyasi geleceğini kökten değiştirdi
Anadolu Selçuklu Devleti'nin XIII. yüzyıldaki çözülme süreci yalnızca Moğol istilasıyla açıklanabilir mi? Kösedağ yenilgisi, İlhanlı baskısı, ekonomik dönüşüm ve beyliklerin yükselişi üzerinden Anadolu'nun değişen siyasi yapısına yakından bakıyoruz.
MS 1258 Moğol Bağdat Kuşatması, Hülagü Han’ın Abbasi Halifeliği’ni yok etmesiyle Mezopotamya’yı harap etti. Beytü’l-Hikme’nin tahribatı, İslam Altın Çağı’nı sona erdirdi, ancak kültürel miras Osmanlılara aktarıldı.