Osman Gazi, yalnızca Osmanlı Devleti'nin kurucusu değil, aynı zamanda Anadolu'daki siyasi dönüşümün en önemli aktörlerinden biridir.
Osman Gazi, küçük bir uç beyliğini kısa sürede Anadolu'nun yükselen siyasi güçlerinden birine dönüştüren lider olarak kabul edilir. Hayatı, fetihleri, Şeyh Edebali ile ilişkisi ve Osmanlı Devleti'nin kuruluş süreci; tarihî belgeler, Bizans kaynakları ve farklı tarih yorumları ışığında ele alınıyor.
Osmanoğulları Beyliği, 13. yüzyılın sonlarında Anadolu'nun siyasi karmaşası içinde ortaya çıkan küçük bir uç beyliği olarak tarih sahnesine çıktı. Osman Gazi ve Orhan Gazi dönemlerinde gerçekleştirilen fetihler, kurumsallaşma adımları ve Bizans sınırındaki stratejik konumu sayesinde kısa sürede güçlü bir devlete dönüştü. Bursa'nın başkent olması, Rumeli'ye geçiş ve gelişen devlet teşkilatı, Osmanlı Devleti'nin yükselişinin temel taşlarını oluşturdu.
Osman Gazi'nin liderliği, Anadolu'nun siyasi dengeleri, Bizans sınırındaki stratejiler ve devletleşme süreci, Osmanlı Devleti'nin kuruluşunu anlamak için kritik öneme sahiptir.
Osman Gazi'nin ilk fetihleri, küçük bir uç beyliğinin kısa sürede bölgesel bir güç hâline gelmesini sağlayan gelişmelerin başlangıcını oluşturdu. Karacahisar'dan Koyunhisar'a uzanan süreçte Osmanlı Beyliği'nin devletleşme adımları, farklı tarihsel görüşler ışığında değerlendirilmektedir.
Osmanlı Devleti'nin kuruluşu yalnızca 1299 yılıyla açıklanabilecek tek bir olay değildir. Anadolu Selçuklu Devleti'nin zayıflaması, Bizans sınırındaki uç bölgesi, Osman Gazi'nin liderliği ve Orhan Gazi dönemindeki kurumsallaşma birlikte değerlendirildiğinde, küçük bir beyliğin dünya tarihini etkileyen büyük bir devlete dönüşme süreci daha net anlaşılmaktadır.
Bursa'nın 1326 yılında Osmanlı hakimiyetine geçmesi, küçük bir uç beyliğinin bölgesel güçten devlet kimliğine geçişindeki en önemli eşiklerden biri olarak kabul edilir.
Osman Gazi'nin Bizans sınırındaki yükselişi, yalnızca fetihlerle açıklanabilecek bir süreç değildir. Anadolu Selçuklu otoritesinin zayıfladığı, Bizans'ın sınır savunmasının çözüldüğü bir dönemde şekillenen gazi siyaseti; askerî başarı, diplomasi, iskân politikası ve toplumsal meşruiyet unsurlarını bir araya getirerek Osmanlı Beyliği'nin devletleşme sürecine zemin hazırlamıştır.
1302 yılında gerçekleşen Bafeus Savaşı, Osmanlı Beyliği'nin Bizans karşısında kazandığı ilk büyük askeri başarı olarak kabul edilir. Bu zafer, yalnızca bir meydan muharebesi değil; Anadolu'da değişen güç dengelerinin ve Osmanlı devletleşme sürecinin önemli başlangıç noktalarından biri olarak değerlendirilmektedir.